أداة
تصريف فعل düşünmek
اكتب أيّ فعل تركي بالمصدر (مثل gelmek) وشاهد تصريفه في تسعة أزمنة، مع كل الضمائر، مثبتًا ومنفيًّا. الجذر بلون واللواحق بلون آخر، لترى كيف تُبنى الكلمة قطعة قطعة.
تصريف الفعلdüşünmekيفكّرالجذر: düşün
المضارع المستمرّ (الآن)
Şimdiki zaman (-iyor)
ما يحدث الآن: «عم بعمل».
| أناben | düşünüyorum | |
| أنتَ / أنتِsen | düşünüyorsun | |
| هو / هيo | düşünüyor | |
| نحنbiz | düşünüyoruz | |
| أنتم (وحضرتك)siz | düşünüyorsunuz | |
| همonlar | düşünüyorlar |
المضارع (العادة)
Geniş zaman (-r)
العادات والحقائق والطلب المهذّب والوعد.
| أناben | düşünürüm | |
| أنتَ / أنتِsen | düşünürsün | |
| هو / هيo | düşünür | |
| نحنbiz | düşünürüz | |
| أنتم (وحضرتك)siz | düşünürsünüz | |
| همonlar | düşünürler |
الماضي
Görülen geçmiş (-dı)
ما حدث وأنت متأكّد منه.
| أناben | düşündüm | |
| أنتَ / أنتِsen | düşündün | |
| هو / هيo | düşündü | |
| نحنbiz | düşündük | |
| أنتم (وحضرتك)siz | düşündünüz | |
| همonlar | düşündüler |
المستقبل
Gelecek zaman (-acak)
ما سيحدث: «سأفعل».
| أناben | düşüneceğim | |
| أنتَ / أنتِsen | düşüneceksin | |
| هو / هيo | düşünecek | |
| نحنbiz | düşüneceğiz | |
| أنتم (وحضرتك)siz | düşüneceksiniz | |
| همonlar | düşünecekler |
الماضي المنقول
Duyulan geçmiş (-miş)
ما سمعته من غيرك أو اكتشفته الآن.
| أناben | düşünmüşüm | |
| أنتَ / أنتِsen | düşünmüşsün | |
| هو / هيo | düşünmüş | |
| نحنbiz | düşünmüşüz | |
| أنتم (وحضرتك)siz | düşünmüşsünüz | |
| همonlar | düşünmüşler |
ينبغي
Gereklilik (-meli)
النصيحة والواجب: «المفروض».
| أناben | düşünmeliyim | |
| أنتَ / أنتِsen | düşünmelisin | |
| هو / هيo | düşünmeli | |
| نحنbiz | düşünmeliyiz | |
| أنتم (وحضرتك)siz | düşünmelisiniz | |
| همonlar | düşünmeliler |
لو / ليت
Şart / dilek (-se)
التمنّي والافتراض، ومع mi للاقتراح.
| أناben | düşünsem | |
| أنتَ / أنتِsen | düşünsen | |
| هو / هيo | düşünse | |
| نحنbiz | düşünsek | |
| أنتم (وحضرتك)siz | düşünseniz | |
| همonlar | düşünseler |
يستطيع
Yeterlilik (-ebilir)
القدرة والإمكان والطلب المهذّب.
| أناben | düşünebilirim | |
| أنتَ / أنتِsen | düşünebilirsin | |
| هو / هيo | düşünebilir | |
| نحنbiz | düşünebiliriz | |
| أنتم (وحضرتك)siz | düşünebilirsiniz | |
| همonlar | düşünebilirler |
الأمر والطلب
Emir ve istek
افعل! لنفعل! ليفعل!
| أناben | düşüneyim | |
| أنتَ / أنتِsen | düşün | |
| هو / هيo | düşünsün | |
| نحنbiz | düşünelim | |
| أنتم (وحضرتك)siz | düşünün | |
| همonlar | düşünsünler |
التصريف يُحسب آليًا حسب قواعد التركية. بعض الأفعال النادرة قد تختلف، وأشكال «أنا» في الأمر (geleyim) تعني «دعني…».
أفعال أخرى (١٦٩)
- dikkat etmekينتبه، يعتني
- diktirmekيُخيّط (عند الخيّاط)
- dinlemekيستمع
- dinlenmekيستريح
- doğramakيقطّع (قطعًا صغيرة)
- doldurmakيملأ (استمارة، كأس)
- dönmekيعود
- dört gözle beklemekينتظر بفارغ الصبر
- dua etmekيدعو
- durmakيقف
- duymakيسمع
- düşmekيسقط
- düşünmekيفكّر
- eklemekيضيف
- ertelemekيؤجّل
- etmekيفعل (مع الأسماء)
- evlenmekيتزوّج
- fark etmekينتبه، يلاحظ
- geç kalmakيتأخّر
- gelmekيأتي
- geri dönmekيعاود الاتصال
- getirmekيُحضر
- gezmekيتجوّل
- girmekيدخل
- gitmekيذهب