أداة
تصريف فعل alışveriş yapmak
اكتب أيّ فعل تركي بالمصدر (مثل gelmek) وشاهد تصريفه في تسعة أزمنة، مع كل الضمائر، مثبتًا ومنفيًّا. الجذر بلون واللواحق بلون آخر، لترى كيف تُبنى الكلمة قطعة قطعة.
تصريف الفعلalışveriş yapmakيتسوّقالجذر: yap
المضارع المستمرّ (الآن)
Şimdiki zaman (-iyor)
ما يحدث الآن: «عم بعمل».
| أناben | alışveriş yapıyorum | |
| أنتَ / أنتِsen | alışveriş yapıyorsun | |
| هو / هيo | alışveriş yapıyor | |
| نحنbiz | alışveriş yapıyoruz | |
| أنتم (وحضرتك)siz | alışveriş yapıyorsunuz | |
| همonlar | alışveriş yapıyorlar |
المضارع (العادة)
Geniş zaman (-r)
العادات والحقائق والطلب المهذّب والوعد.
| أناben | alışveriş yaparım | |
| أنتَ / أنتِsen | alışveriş yaparsın | |
| هو / هيo | alışveriş yapar | |
| نحنbiz | alışveriş yaparız | |
| أنتم (وحضرتك)siz | alışveriş yaparsınız | |
| همonlar | alışveriş yaparlar |
الماضي
Görülen geçmiş (-dı)
ما حدث وأنت متأكّد منه.
| أناben | alışveriş yaptım | |
| أنتَ / أنتِsen | alışveriş yaptın | |
| هو / هيo | alışveriş yaptı | |
| نحنbiz | alışveriş yaptık | |
| أنتم (وحضرتك)siz | alışveriş yaptınız | |
| همonlar | alışveriş yaptılar |
المستقبل
Gelecek zaman (-acak)
ما سيحدث: «سأفعل».
| أناben | alışveriş yapacağım | |
| أنتَ / أنتِsen | alışveriş yapacaksın | |
| هو / هيo | alışveriş yapacak | |
| نحنbiz | alışveriş yapacağız | |
| أنتم (وحضرتك)siz | alışveriş yapacaksınız | |
| همonlar | alışveriş yapacaklar |
الماضي المنقول
Duyulan geçmiş (-miş)
ما سمعته من غيرك أو اكتشفته الآن.
| أناben | alışveriş yapmışım | |
| أنتَ / أنتِsen | alışveriş yapmışsın | |
| هو / هيo | alışveriş yapmış | |
| نحنbiz | alışveriş yapmışız | |
| أنتم (وحضرتك)siz | alışveriş yapmışsınız | |
| همonlar | alışveriş yapmışlar |
ينبغي
Gereklilik (-meli)
النصيحة والواجب: «المفروض».
| أناben | alışveriş yapmalıyım | |
| أنتَ / أنتِsen | alışveriş yapmalısın | |
| هو / هيo | alışveriş yapmalı | |
| نحنbiz | alışveriş yapmalıyız | |
| أنتم (وحضرتك)siz | alışveriş yapmalısınız | |
| همonlar | alışveriş yapmalılar |
لو / ليت
Şart / dilek (-se)
التمنّي والافتراض، ومع mi للاقتراح.
| أناben | alışveriş yapsam | |
| أنتَ / أنتِsen | alışveriş yapsan | |
| هو / هيo | alışveriş yapsa | |
| نحنbiz | alışveriş yapsak | |
| أنتم (وحضرتك)siz | alışveriş yapsanız | |
| همonlar | alışveriş yapsalar |
يستطيع
Yeterlilik (-ebilir)
القدرة والإمكان والطلب المهذّب.
| أناben | alışveriş yapabilirim | |
| أنتَ / أنتِsen | alışveriş yapabilirsin | |
| هو / هيo | alışveriş yapabilir | |
| نحنbiz | alışveriş yapabiliriz | |
| أنتم (وحضرتك)siz | alışveriş yapabilirsiniz | |
| همonlar | alışveriş yapabilirler |
الأمر والطلب
Emir ve istek
افعل! لنفعل! ليفعل!
| أناben | alışveriş yapayım | |
| أنتَ / أنتِsen | alışveriş yap | |
| هو / هيo | alışveriş yapsın | |
| نحنbiz | alışveriş yapalım | |
| أنتم (وحضرتك)siz | alışveriş yapın | |
| همonlar | alışveriş yapsınlar |
التصريف يُحسب آليًا حسب قواعد التركية. بعض الأفعال النادرة قد تختلف، وأشكال «أنا» في الأمر (geleyim) تعني «دعني…».
أفعال أخرى (١٦٩)
- abartmakيبالغ
- açıklamakيُعلن، يوضّح
- açmakيفتح
- ağlamakيبكي
- aklına gelmekيخطر بباله
- alışveriş yapmakيتسوّق
- almakيأخذ، يشتري
- anlamakيفهم
- anlatmakيحكي، يشرح
- aramakيبحث؛ يتّصل
- artmakيزداد، يرتفع
- arz etmekيعرض، يرفع (طلبًا)
- atmakيرمي
- bağlamakيوصل، يحوّل (المكالمة)
- bahsetmekيتحدّث عن، يذكر
- bakmakينظر؛ يعتني
- başlamakيبدأ
- başvurmakيتقدّم بطلب
- beğenmekيُعجَب بـ
- beklemekينتظر
- bekletmekيجعله ينتظر، يؤخّر
- belirtmekيذكر، يُشير إلى
- bırakmakيترك
- bildirmekيُبلغ، يُعلم
- bilmekيعرف